Słup na działce i co dalej? – Nowy cykl na portalu z dziedziny porad prawnych | Puls Kaszub
Słup na działce i co dalej? – Nowy cykl na portalu z dziedziny porad prawnych

Słup na działce i co dalej? – Nowy cykl na portalu z dziedziny porad prawnych

Regulacje polskiego Kodeksu Cywilnego od 2008 roku pozwalają na ustanowienie na działce na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego służebności przesyłu. W niniejszym artykule chciałbym Państwu przybliżyć, jakie są konsekwencje i korzyści ustanowienia służebności przesyłu.

Przede wszystkim na początek należy wyjaśnić, czym jest służebność przesyłu. Tak, więc służebność przesyłu jest to ograniczone prawo rzeczowe ustanawiane na nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który planuje wybudować urządzenia przesyłowe lub już posiada urządzenia przesyłowe na działce niebędącej jego własnością. O jakich urządzeniach mowa? Artykuł 49 § 1 Kodeksu Cywilnego wskazuje na urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne. Z czym wiąże się możliwość korzystania przez przedsiębiorcę z cudzej działki? Takie uprawnienie daje przedsiębiorcy prawo korzystania z obciążonej nieruchomości w sposób ustalony zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Powyższe oznacza, że pracownicy przedsiębiorcy będą mieli prawo wstępu na działkę obciążoną służebnością w celu naprawy i konserwacji urządzeń.images

Właścicielowi działki przysługuje szereg uprawnień, które pozwalają na uregulowanie sytuacji prawnej dotyczącej jego nieruchomości oraz na uzyskanie finansowej gratyfikacji za „znoszenie” urządzeń na swojej działce.

Po pierwsze wskazać należy na możliwość polubownego rozwiązania powyżej kwestii i zawarcie z przedsiębiorstwem przesyłowym stosownej umowy. Przepisy nie przesądzają o tym czy umowa ta ma mieć charakter odpłatny, czy też nieodpłatny. Istnieją, zatem ramy prawne pozwalające na dochodzenie przez właściciela obciążonej nieruchomości odpowiedniego ekwiwalentu. Wysokość tej kwoty w znacznej mierze będzie uzależniona od naszych umiejętności negocjacyjnych. Trzeba także pamiętać, że przedsiębiorstwa przesyłowe, często proponują zaniżoną kwotę za ustanowienie służebności, aniżeli jest to przyjęte w orzeczniczej praktyce sądowej.

Kiedy nie udam się nam dojść do porozumienia z przedsiębiorcą, który posiada urządzenia przesyłowe na naszej nieruchomości, możemy wystąpić z żądaniem sądowego ustanowienia służebności przesyłu. Postępowanie w tego rodzaju sprawach toczy się wówczas w trybie nieprocesowym, według regulacji obowiązujących przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej. Co do zasady wynagrodzenie to ma zazwyczaj formę jednorazowej opłaty, choć istnieje możliwość ustalenia wynagrodzenia w stosunku miesięcznym lub rocznym. Sposób obliczania wysokości wynagrodzenia jest przedmiotem dyskusji wśród prawników. Przede wszystkim wskazuje się, że na wysokość rzeczonego ekwiwalentu ma wpływ spadek  wartości nieruchomości w skutek zajęcia nieruchomości przez urządzenia przesyłowe. Niższa cena nieruchomości spowodowana jest ograniczeniami w możliwościach jej zabudowy, które mogę wynikać z: przedzielenia działki na pół przez rury ciepłownicze, lokalizacje słupów wysokiego napięcia w miejscu niepozwalającym na rozbudowę budynku zarówno w górę, jak i w szerz. Kolejnym elementem składającym się na wysokość wynagrodzenia jest ograniczenie możliwości uzyskiwania korzyści z zajętej nieruchomości, tj. brak możliwości wykorzystywania fragmentu gruntu pod uprawę czy budowę innych urządzeń, które miały przynieść właścicielowi korzyści. Należy pamiętać, że przy ustalaniu wysokości należnego wynagrodzenia Sąd w większości przypadków korzysta z pomocy biegłego.

Kolejnym uprawnieniem, które przysługuje nam, jako właścicielom nieruchomości jest żądanie zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu. Z takim żądaniem można wystąpić za okres dziesięciu lat wstecz licząc od dnia wystąpienia z powództwem. Wysokość wynagrodzenia ustanawiana jest na podstawie obliczeń zaprezentowanych przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, który korzystając z współczynnika opartego na czynszu dzierżawnym określa wysokość należnego odszkodowania. Podobnie jak w przypadku ustanowienia służebności przesyłu istnieje możliwość zawarcia z przedsiębiorstwem przesyłowym ugody określającej wysokość należnego odszkodowania. Jednak w praktyce nie ma co liczyć na dobrą wolę przedsiębiorcy i trzeba się pogodzić z koniecznością wystąpienia na drogę sądową.

Należy również wspomnieć o możliwości żądania usunięcia z naszej nieruchomości urządzeń przesyłowych już istniejących. Z praktyki i orzecznictwa wynika jednak, iż osiągnięcie takiego rezultatu będzie bardzo trudne, żeby nie powiedzieć niemożliwe, z uwagi społecznie znaczenie tego rodzaju urządzeń.

Podsumowując, służebność przesyłu nie jest, co prawda instytucją nową w polskim prawie cywilnym, jednakże wciąż budzi wątpliwości i trudności na kanwie obliczania wysokości kwot, które można uzyskać za zajmowanie działek przez przedsiębiorstwa przesyłowe. Należy również podkreślić, iż w większości przypadków możliwość uzyskania takiego wynagrodzenia jest bardzo prawdopodobna, gdyż w przeważającej ilości sytuacji to właściciel nieruchomości jest „na prawie”, a nie operator linii przesyłowej.

MP





Udostępnij na:

About author

Related Articles